Jaargangen

Kies jaargang

Kies categorie

Winnaar Nominatie
< Terug naar overzicht

Cygnus Gymnasium

Renovatie
Oostgevel met nieuw schoolplein

Projectomschrijving

De markante voormalige technische school ‘Het Schip’ langs de Wibautstraat is door een integrale restauratie en herindeling getransformeerd tot een hedendaags schoolgebouw voor het Cygnus Gymnasium. Het complex is ingrijpend aangepast aan actuele onderwijsinzichten en hedendaagse klimaateisen volgens de richtlijn ‘Frisse Scholen’. Het gebouw is in 1952–56 ontworpen door architect Ingwersen en geïnspireerd op de Unité d’Habitation van Le Corbusier. Mede vanwege de expressieve schoonbetonconstructie is het in 2009 aangewezen als rijksmonument. Het complex verkeerde in erbarmelijke toestand en was afgeschermd door een hoog beveiligingshek. Het interieur was – inclusief de sportzaal bovenin – verkaveld in benauwde hokken zonder klimatisering. Vanwege het verkeer waren de ventilatieramen buiten gebruik. Het interieur was bedorven door overschilderen van het schoonbeton in harde kleuren, inclusief enkele betonreliëfs van Harry Op de Laak. Het betonwerk is weer volledig schoongemaakt en hersteld, evenals de vele kunstwerken en de oorspronkelijke kleurstelling. De buitenschil is thermisch geisoleerd en het gebouw is voorzien van een gebalanceerd ventilatiesysteem. Voor dit ‘technisch gymnasium’ is het programma van eisen gegroepeerd tot leeromgevingen met een werkplaatskarakter waar in een sfeer van ‘science labs’ multidisciplinair wordt samengewerkt. Voor studieopdrachten in groepsverband zijn nieuwe plekken gecreëerd. De mediatheek en de heropende sportzaal worden samen slim dubbelgebruikt als schooltheater, waarmee een belangrijke extra wens van de opdrachtgever is verwezenlijkt. De smederij is omgebouwd tot fitnessruimte. De autoreparatiewerkplaats biedt ruimte aan de kantine, compleet met gereconstrueerde houten overheaddeuren naar het straatterras. De interactie met de buitenwereld is in de filosofie van dit bijzondere gymnasium heel belangrijk.

Doelstelling

Doelstellingen waren: een sterkere identiteit voor het Cygnus Gymnasium, een ruimtelijk ontwerp voor hun huisvesting, het aanmerkelijk verbeteren van het binnenklimaat naar de eisen van ‘Frisse Scholen’, het versterken van interactie met de omgeving en het – waar mogelijk – opwaarderen van oorspronkelijke ruimten, bouwdelen en (kleur)afwerkingen van het rijksmonument.

Hoofdlijnen van het programma van eisen

Middelbare schoolgebouw voor 750 leerlingen en 45 personeelsleden. Specifiek gevraagd zijn: twee volwaardige sportruimten voor lichamelijke ontwikkeling, drie muziekstudio’s, diverse ‘science labs’ (vaklokalen), verspreide werkplekken voor groepsstudie en een mediatheek voor 150 leerlingen. Een extra wens voor een auditorium met podium kon worden gehonoreerd door slim dubbelgebruik van mediatheek en gymzaal (deze ligt 80 cm hoger en vormt het podium, die met een schuifwand aan de mediatheek geschakeld wordt). Beganegrond zoveel mogelijk op omgeving gericht met kantine, terras en fitnessruimte, in aansluiting op buitenruimte voor sport en ontspanning. De fietsenberging is op verzoek van het Stadsdeel grotendeels inpandig.

Resultaten tot nu toe

Het gymnasium heeft door haar versterkte identiteit twee extra brugklassen kunnen inschrijven. ‘Eindelijk weer kinderen op de Wibautstraat’ wordt positief ervaren. In het lopende nazorgtraject geven docenten, ouders en leerlingen aan dat ze het lichte en luchtige gebouw als prettig, respectievelijk ‘best wel cool’ ervaren. Het energiegebruik voor verwarming en de CO2 uitstoot zijn aanzienlijk gedaald door na-isolatie en de vernieuwde CV-installatie. De bediening van de klimaatinstallatie vergt nog wat nadere voorlichting.
De integrale restauratie van de kunstwerken is positief ontvangen. Het project is bekroond met de gemeentelijke Brinkgreve Bokaal als voorbeeld voor andere naoorlogse schoolgebouwen in Amsterdam.

Functies vóór de ingreep
middelbaar beroepsonderwijs

Functies na de ingreep
voortgezet onderwijs