Inzendingen

< Terug naar overzicht

Woonfabriek Tieleman & Dros

Transformatie
Met groep van particulieren was het mogelijk om complex te transformeren naar 16 bijzondere woningen.

Projectomschrijving

De voormalige conservenfabriek Tieleman & Dros herinnert aan de industrie die de Leidse binnenstad vroeger kenmerkte. Het complex bestaat uit een aaneenschakeling van verschillende bouwdelen, gefaseerd gebouwd tussen 1899-1926. Tot eind jaren vijftig heeft het als fabriek gefunctioneerd, daarna werd het gemeentelijk eigendom en kende het wisselende functies. Naast gebouwen omvat het complex ook een parkeerterrein en een braakliggend terrein langs een drukke weg. Het transformeren van dit complex naar een woonbestemming lag in eerste instantie niet erg voor de hand, ondanks de potentie qua ruimtelijkheid, belevingswaarde en ligging in de stad. Met een paar vindingrijke ingrepen is het gelukt om de nodige beperkingen op te heffen. Zo is ťťn van de bouwdelen, een weinig karakteristieke hal op het binnengebied, gesloopt. Hiervoor in plaats is een hofje gerealiseerd, bestaande uit een collectieve binnentuin met aangrenzend privťterrassen. Via een nieuwe onderdoorgang is dit hofje vanaf de straat zichtbaar en bereikbaar. In het meeste donkere gedeelte van het complex is een inpandige straat gemaakt die fietsenbergingen en woningen ontsluit. De bestaande, deels overkapte Fabrieksstraat aan de achterzijde is nieuw leven ingeblazen door het in te zetten als verbindingsroute tussen het collectieve hof en parkeerterrein. Buitenruimtes zijn in alle soorten en maten toegevoegd; balkons, dakterrassen, collectieve en privť tuinen. Door een nieuw ontsluitingssysteem zijn alle bouwdelen binnendoor of buitenom met elkaar verbonden en is er een echte eenheid en wooncollectief ontstaan. Ook de nieuwbouw hoort nadrukkelijk bij het ensemble; met hun voordeuren aan het hofje zijn ze onlosmakelijk verbonden met het oude complex.

Doelstelling

Uitgangspunt was om, binnen de bestaande structuur en met inachtneming van bijzondere karakteristieken van het voormalig fabriekscomplex, op maat gemaakte en kwalitatief hoogwaardige woningen (nieuwbouw niveau) te realiseren. Daarnaast was het collectieve aspect in de vorm van gemeenschappelijke tuinen, verkeersruimten en het parkeerterrein onderdeel van de opgave.

Hoofdlijnen van het programma van eisen

Bijzonder aan het project is dat de bewoners vanaf het begin bij het transformatieproces betrokken waren en invloed hadden op het programma van eisen. Zo konden bewoners - binnen bepaalde ontwerpuitgangspunten - de plek en grootte van hun woning bepalen, alsmede de woningindeling, de plek en grootte van de eigen buitenruimte, de inrichting van gemeenschappelijke tuinen, parkeerterrein en bergingencluster. Na veel puzzelwerk - wie waar en hoe groot - zijn er 16 (werk)woningen gerealiseerd uiteenlopend van 55 tot 195 m2, uitgerust met ofwel patio, dakterras, balkon of tuintje en voorzien van eigen fietsenberging, parkeerplaats. En daarbovenop twee collectieve tuinen.

Resultaten tot nu toe

1. Met de transformatie naar woningen is het gelukt om cultureel erfgoed te behouden en het complex naar hoger niveau te brengen. De levensduur van het pand is daarmee verlengd.
2. We zijn erin geslaagd bewoners directe invloed op hun leefomgeving te laten uitoefenen.
3. Het is gelukt om onbenutte ruimte midden in de historische stad weer te gebruiken en te intensiveren. Zo is in het bestaande volume meer bruikbare oppervlakte gecreŽerd door een hele nieuwe verdiepingsvloer en door insteekvloeren in de kapconstructie toe te voegen. We komen daarmee tegemoet aan de wens om de bestaande stad te verdichten.

Functies vóór de ingreep
fabriek, tijdelijke ateliers, kantoor, parkeren

Functies na de ingreep
wonen, (collectieve) tuinen, parkeren